De vroege herfst brengt frissere ochtenden, maar het is voor veel gezinnen nog te vroeg om de verwarming aan te zetten. Met de huidige energieprijzen wordt elke graad duur betaald. Toch bestaan er praktische, betaalbare manieren om het huis behaaglijk te houden zonder dat de meter sneller draait. Inzicht in kleine gewoonten en slimme keuzes maakt daarbij het verschil tussen comfort en kosten.
Energie besparen begint bij kleding en routine
Volgens gegevens van Milieu Centraal kan een huishouden tot 7% op gas besparen per graad dat de thermostaat lager staat. De eenvoudigste stap is dus persoonlijke warmte vasthouden. Warme sokken, een wollen trui of een fleecevest vervangen deels de centrale verwarming.
- Draag meerdere lagen kleding in plaats van één dikke laag
- Gebruik pantoffels of sloffen met rubberzool tegen koude vloeren
- Drink regelmatig warme dranken zoals thee of bouillon
- Verplaats activiteiten naar goed geïsoleerde ruimtes
Ook koken helpt indirect: door na het bereiden van een maaltijd de ovendeur open te laten, verspreidt restwarmte zich door de keuken. Het is een bescheiden bron, maar merkbaar op koelere avonden.

Zonlicht als gratis verwarming
Huizen die op het zuiden of westen gericht staan, kunnen overdag profiteren van zoninstraling. Door gordijnen en rolluiken open te laten bij zonuren kan de binnentemperatuur met gemiddeld 1 à 2 graden stijgen, blijkt uit cijfers van het KNMI en TNO-onderzoek naar passieve zonne‑energie.
Tegen de avond geldt het tegenovergestelde: zodra buitenlucht afkoelt, helpt het sluiten van gordijnen en kieren om opgebouwde warmte vast te houden. Vooral dikke stoffen en thermische voeringen beperken warmteverlies via ramen aanzienlijk.
Luchtvochtigheid bepaalt het gevoel van kou
Een droge lucht voelt kouder aan dan ze werkelijk is. Een luchtvochtigheid rond 50% verhoogt het comfortgevoel zonder extra energieverbruik. Eenvoudige middelen zoals een bakje water bij een warmtebron of kamerplanten kunnen bijdragen aan dit evenwicht.
Te veel vocht daarentegen veroorzaakt condens en schimmelvorming, vooral bij onvoldoende ventilatie. Twee keer per dag kort luchten — vijf tot tien minuten met ramen volledig open — houdt het binnenklimaat gezond én warmer dan continu een kier laten staan.
Kleine isolatiemaatregelen met groot effect
Niet elk huishouden kan investeren in nieuwe ramen of spouwmuurisolatie. Toch leveren eenvoudige ingrepen meetbare winst op. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) berekende dat tochtstrips langs kozijnen tot 40 m³ gas per jaar kunnen besparen in een gemiddelde woning.
| Maatregel | Gemiddelde investering (€) | Verwachte jaarlijkse besparing (m³ gas) |
|---|---|---|
| Tochtstrip plaatsen | 20–30 | 30–40 |
| Pijp- en leidingisolatie | 15–25 | 25–35 |
| Dikke gordijnen ophangen | 50–100 | 20–25 |
| Kierdichting deuren | 10–20 | 15–20 |
Dergelijke maatregelen verdienen zich doorgaans binnen één stookseizoen terug. Gemeenten bieden soms subsidies voor wie energiebesparende materialen aanschaft; informatie daarover staat op websites van lokale energieloketten.

Tussen traditie en technologie: alternatieve warmtebronnen
Binnen Europa herontdekken gezinnen klassieke hulpmiddelen zoals kruiken en elektrische dekens. Een moderne kruik kost minder dan €10 en houdt beddengoed urenlang warm zonder stroomverbruik tijdens de nacht.
EnergiebesparingOnze grootmoeders hielden het huis warm in de winter dankzij deze vergeten truc die de elektriciteitsrekening verlaagtAan de andere kant groeit de interesse in compacte infraroodpanelen die slechts enkele tientallen euro’s per jaar aan stroom verbruiken voor gerichte verwarming, bijvoorbeeld aan een bureau of zithoek. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt wel voor goedkope modellen zonder CE‑keurmerk vanwege brandrisico’s.
Tussen comfort en kostenbewustzijn ontstaat een nieuwe norm
Nederlanders raken gewend aan lagere binnentemperaturen; waar 21 graden lang als standaard gold, melden recente enquêtes van Nibud dat steeds meer huishoudens kiezen voor 18 à 19 graden als maximum. De keuze is niet louter economisch maar ook cultureel geworden — wie zuinig verwarmt, toont verantwoordelijkheid tegenover milieu én portemonnee.
Energiebedrijven spelen daarop in met verbruiksapps die realtime inzicht geven in gasverbruik per ruimte of dagdeel. Transparantie vervangt gemak, discipline vervangt automatisme: zo verandert warmte langzaam van vanzelfsprekendheid in bewuste luxe.



Zo’n luchtvochtigheidsmeter kost trouwens nog geen tientje bij de bouwmarkt 😉
Prachtig hoe duurzaamheid hier praktisch wordt gemaakt 💚
Soms denk ik dat we gewoon weer terug moeten naar truien en dekens. Oldschool werkt!
Nog beter: bak brood! Warm huis én verse geur 🍞🔥
Zeker nuttig artikel nu alles zo duur is 😢 dankjewel!
Tja… zonder verwarming blijft mijn badkamer alsnog ijskoud hoor.
Zodra de katten op schoot liggen heb ik geen verwarming meer nodig 😺
Mensen vergeten vaak: beweging helpt ook om warm te blijven 😉
Goeie reminder: licht binnenlaten = gratis warmte. Simpel maar effectief!
Lijkt me lastig met kinderen; die willen altijd 21 graden minimum 🙈
Liefde voor het stukje over gewoonten veranderen ❤️
Iemand tips voor warme handen thuiswerken zonder verwarming?
Mooie grafiekjes erbij zou handig zijn geweest!
Eerlijke tekst over kostenbewustzijn. Niet iedereen heeft keuzevrijheid hierin helaas.
Zou ventileren niet juist kou naar binnen halen in plaats van warmte vasthouden?
Klinkt allemaal goed, maar waar koop je goede tochtstrips tegenwoordig?
Dikke sokken zijn sowieso levensreddend in de winter 😂🧦
Iemand ervaring met infraroodpanelen aan het plafond?
“Transparantie vervangt gemak” – mooie zin! Wie heeft dit geschreven?
Zou kruiken nog steeds veilig zijn? Ik had er ooit één die lekte 😬
Wordt er ook rekening gehouden met mensen in huurhuizen? We mogen vaak niks aanpassen.
Mooie vergelijking met cultuurverandering. Verwarmen als luxe… interessant idee!
Luchtvochtigheid rond 50%? Ga ik eens proberen met zo’n bakje water naast de kachel 🙂
Ik woon in een oud huis… tochtstrips helpen nauwelijks hier helaas 😞
Misschien kan iemand een checklist maken van al deze maatregelen?
Ik vind het leuk hoe praktisch dit geschreven is. Geen blabla!
Kleine moeite, groot effect – dat geldt hier zeker.
Mensen onderschatten hoeveel verschil gordijnen maken. Echt top advies.
Slimme tip van die ovendeur openlaten na het koken. Nooit aan gedacht!
Zou het helpen om aluminiumfolie achter de radiator te plaatsen?
Eindelijk iemand die kamerplanten noemt als warmtebron 🌿 Love it!
Zonlicht in Nederland? Haha, succes daarmee in november ☔
Kan iemand uitleggen wat CE‑keurmerk precies inhoudt?
Lol, “draag meerdere lagen” – ik lijk straks op een ui 🧅😂
Handig overzicht van de RVO-cijfers, bedankt daarvoor!
Eerlijk gezegd vind ik 18 graden nog steeds koud hoor 🥶
Mooie balans tussen comfort en bewustzijn, dat spreekt me aan.
Zou koken met gas niet juist extra verbruik betekenen? 😅
Hmm… ik denk dat infraroodpanelen meer hype zijn dan hulp.
Fijn artikel! En eindelijk eens geen “koop een warmtepomp”-advies 👍
Prima tips, maar sommige mensen hebben gewoon geen isolatiebudget.
Klinkt goed, maar hoe meet je eigenlijk luchtvochtigheid zonder dure apparatuur?
De luchtvochtigheidstip is echt goed! Dat merkte ik zelf ook afgelopen winter.
Mijn oma deed dit allemaal al. Niks nieuws onder de zon 😉
Waarom wordt er nooit gesproken over vloerkleden? Die helpen ook tegen koude voeten!
Leuk geschreven, beetje poëtisch zelfs voor een energie-artikel!
Klinkt logisch allemaal, maar ik geloof niet dat je zonder verwarming de winter door komt hoor.
“Drink thee om warm te blijven” – dat doe ik al jaren, puur overlevingsstrategie 😄
Ik vraag me af of elektrische dekens wel echt zuinig zijn 🤔
Bedankt voor het delen, dit ga ik meteen proberen met die dikke gordijnen.
Tochstrips zijn echt ondergewaardeerd. Kost bijna niks en scheelt enorm!
Goede tips, maar wat als je in een appartement zonder veel zon woont?
Haha, dus nu moet ik mijn oven openzetten om warm te blijven? Dat klinkt als een plan 😅
Interessant artikel! Ik wist niet dat zonlicht zóveel invloed kon hebben op de binnentemperatuur.